Klik op de vragen hieronder om meer te weten te komen over de ziekte van Bechterew en wie het kunnen krijgen.
Wat is de ziekte van Bechterew?
De ziekte van Bechterew is een pijnlijke, progressieve en potentieel verzwakkende chronische ontstekingsaandoening die vooral jonge mannen treft in hun late tienerjaren tot in het begin van hun twintiger jaren.1 Bij deze ziekte is er sprake van een chronische ontsteking van de wervelkolom.
Bechterew begint in eerste instantie met lage rugpijn die niet over gaat en stijfheid die steeds erger wordt, vooral ‘s nachts als gevolg van plaatselijke ontstekingen van het zachte weefsel dat het bot ondersteunt.1
De symptomen zijn onder meer: 1. Langzaam of geleidelijk begin van lage rugpijn en stijfheid gedurende weken of maanden (acute rugpijn komt zelden voor) 2. Vroege ochtendstijfheid en rugpijn die gedurende de dag verdwijnt of minder wordt naarmate je beweegt 3. Je voelt je beter na beweging en slechter nadat je hebt gerust 4. Slaapverstoring door pijn, vooral in de tweede helft van de nacht 5. Artritis in de grote gewrichten samen met pijn in de onderrug 6. Last van bovengenoemde symptomen gedurende meer dan drie maanden 7. Vermoeidheid 8. Pijn die na een douche of bad enige tijd verlicht wordt 9. De symptomen beginnen meestal tegen het einde van de tienerjaren of in het begin van de twintiger jaren 10. Mogelijk bijkomende aandoeningen
- Uveitis: ontsteking van een deel van de iris in het oog; Conjunctivitis: rode, geïrriteerde ogen (alsof er een zandkorreltje in zit)
- Chronische ontsteking van de darmen (Ontstoken Darm Ziekte)
Ontstekingen doen zich voor op plaatsen waar gewrichtsbanden of pezen vastzitten aan het bot; ze veroorzaken schade op de plek waar ze verbonden zijn. Als het genezingsproces begint, ontwikkelt zich nieuw bot dat het elastische weefsel van gewrichtsbanden of pezen vervangt.1,2
Het steeds opnieuw optreden van dit ontstekingsproces leidt tot verdere vorming van nieuw bot dat langzamerhand leidt tot een beperking van de beweging van het gewricht. Als deze ziekteprocessen zich in de wervelkolom voordoen, veroorzaken ze onherstelbare schade wanneer de wervels (gewrichten van de wervelkolom) aan elkaar vast komen te zitten.1,2
Bechterew verschilt per persoon in de manier waarop de aandoening verloopt en de symptomen zullen verschillen qua ernst.2 Het verloop van de ziekte kan leiden tot het vastgroeien van de wervelkolom; dit leidt tot een verlies aan beweeglijkheid en functieverlies. In gevorderde stadia, ernstige gevallen of als de ziekte onbehandeld blijft, kan de beweeglijkheid en de flexibiliteit van de wervelkolom zodanig verminderd worden dat de patiënt steeds meer voorover krom gaat lopen. Hierdoor wordt het voor hem of haar steeds moeilijker om vrij te bewegen en zijn of haar gebruikelijke dagelijkse activiteiten uit te voeren.2,3 Bechterew kan bij patiënten leiden tot een verminderde dagelijkse activiteit, verlies van werkproductiviteit en een verminderde kwaliteit van leven. 1
Hoewel Bechterew een vorm van ontsteking is die vooral de wervelkolom aantast, kunnen ook andere gewrichten en organen van het lichaam worden aangedaan zoals de heupen, schouders, knieën, ogen, longen, darmen, huid en het hart.2 Ongeveer 40% van de mensen met Bechterew zal ooit een ernstige ontsteking in één of beide ogen ontwikkelen; dit staat bekend als uveïtis en het veroorzaakt roodheid van het oog en wazig zien. 2,3
Bechterew komt soms gelijk voor met andere aandoeningen waaronder reactieve artritis, psoriasis en darmontsteking. Deze verwante aandoeningen worden met een parapluterm ‘spondylartropathieën’ genoemd.3,4
Wat veroorzaakt de ziekte van Bechterew en wie krijgen het?
Over de oorzaak van Bechterew weet men nog niet veel maar er wordt gedacht dat genetische, omgevings-, bacteriële en immuungerelateerde factoren er wellicht bij zijn betrokken.1
Bechterew treft voornamelijk mannen, vooral tegen het einde van hun tienerjaren en in het begin van hun twintiger jaren, maar iedereen, man of vrouw, kan het op elke leeftijd krijgen.2
Men schat in dat in Europa ongeveer 1 op de 200 mensen lijdt aan de ziekte van Bechterew.4,5,6 Hoewel de exacte prevalentie van de ziekte van Bechterew niet bekend is, spreekt men van een prevalentie van 0,1 tot 1,4 procent.1,4,6
Het krijgen van een diagnose en wat moet je doen als je denkt dat je de ziekte van Bechterew hebt
Het is belangrijk om vroeg in het beloop van de ziekte de juiste diagnose te krijgen. De ziekte van Bechterew is namelijk progressief van aard en hoe eerder de diagnose Bechterew wordt gesteld en er wordt behandeld, des te beter de uitkomst voor de patiënten en hun vermogen door te gaan met de activiteiten waar ze plezier in hebben.3
Als gevolg van een lage bekendheid en slechte herkenning van Bechterew onder zowel het algemene publiek als onder zorgverleners, kan het na de eerste symptomen wel zeven jaar duren voordat de diagnose wordt gesteld.3
Als je denkt dat je een aantal of alle van de kenmerkende symptomen die hier beschreven worden hebt, dan raden we je aan om contact op te nemen met je huisarts. Bespreek je symptomen met hem of haar.
Er is geen directe test om de ziekte van Bechterew aan te tonen. Je huisarts zal waarschijnlijk je rug onderzoeken en mogelijk een röntgenfoto van je bekken laten maken. Wanneer de huisarts Bechterew vermoedt, zal je waarschijnlijk doorverwezen worden naar een reumatoloog.2
Leven met de ziekte van Bechterew
Als Bechterew goed onder controle wordt gehouden, zouden patiënten in staat moeten zijn door te gaan met hun normale dagelijkse activiteiten. Toch zullen sommige patiënten moeten omgaan met verschillende niveaus van pijn, slaaponderbreking, ziekteverlof en functionele problemen met alledaagse handelingen zoals autorijden.1
Behandeling van de ziekte van Bechterew
Bechterew kan niet genezen worden, maar er is wel een aantal behandelopties beschikbaar, zoals hieronder staat aangegeven, die helpen om de pijn en stijfheid zoals die door patiënten worden ervaren te verminderen waardoor het algemene welbevinden verbetert.2
Behalve het gebruik van medicatie is het belangrijk om te letten op een goede houding en regelmatig te bewegen (bijvoorbeeld zwemmen) omdat hierdoor voorkomen wordt dat de wervelkolom “verstijft”. Bij het omgaan met Bechterew neemt fysiotherapie een belangrijke plaats in; dit kan de progressie van de ziekte aanzienlijk beïnvloeden en verlichting van klachten geven.2
Ontstekingsremmers
In eerste instantie zal een huisarts of reumatoloog waarschijnlijk Niet-Steroïde Ontstekingsremmende Pijnstillers (NSAIDs) adviseren zoals ibuprofen, die symptomatische verbetering kunnen geven doordat ze pijn en ontstekingen verminderen.1 Paracetamol wordt vaak als alternatief voorgesteld als patiënten last hebben van bijwerkingen op NSAIDs.2
Ziekteverloop beïnvloedende geneesmiddelen tegen reuma (DMARD’s)
Bij sommige Bechterew-patiënten kunnen zich ontstekingen van de gewrichten met uitzondering van de wervelkolom (zoals de heupen, knieën of enkels) ontwikkelen.1 Ontstekingen in deze gewrichten reageren niet altijd op ontstekingsremmers alleen en de toevoeging van geneesmiddelen die het ziektebeloop van reuma beïnvoeden (DMARDs) zoals sulfasalazine kan dan worden overwogen.7
Biologicals
Biologicals behoren tot een relatief nieuwe groep van geneesmiddelen; ze zijn gebaseerd op menselijke of dierlijke eiwitten in tegenstelling tot andere medicijnen die worden gemaakt door het combineren van chemische stoffen. Ze werken doordat ze zich richten op de onderliggende ontstekingsprocessen. Het is aangetoond dat deze middelen effectief zijn bij de behandeling van Bechterew doordat ze de ontstekingen verminderen, de beweeglijkheid van de wervelkolom verbeteren en de voortgang van de ziekte vertragen.1,7 Bij ieder medicijn kunnen ongewenste of onbedoelde effecten optreden. Dit is ook het geval bij biologicals. Deze effecten worden bijwerkingen genoemd.
Biologicals worden meestal door middel van een injectie toegediend.2
Er is een klasse van biologicals die bekend staat als de TNF-antagonisten; deze middelen werken doordat ze de ontstekingen remmen die door verhoogde hoeveelheden tumor necrosis factor (TNF) ontstaan. Momenteel zijn er vier TNF-antagonisten goedgekeurd in Europa voor de behandeling van Bechterew: Enbrel® (etanercept), Humira® (adalimumab), Remicide® (infliximab) en Simponi® (golimumab)4, 5.
De wijze van behandeling is afhankelijk van de ernst van de symptomen en de plek van de ontsteking en wordt voor elke individuele patiënt bepaald (bijv. afhankelijk van of de ontsteking zich alleen in de wervelkolom bevindt of wanneer deze ook in de gewrichten buiten de wervelkolom zit).4
Bezoek de website van de Assessment of Spondyloarthritis International Society (ASAS) voor meer informatie over behandelmogelijkheden voor patiënten. ASAS is een internationale vereniging van experts op het gebeid van Bechterew. De missie van de ASAS is om praktisch toepasbaar en klinisch onderzoek naar de ziekte van Bechterew te steunen en te promoten. Het uiteindelijke doel is het verbeteren van het welbevinden van patiënten met Bechterew.
Referenties
1. Sieper J. et al. Ankylosing spondylitis: an overview. Ann Rheum Dis. 2002;61(Suppl III):iii8-iii18
2. National Ankylosing Spondylitis Society. Guidebook for `Patients: A Positive Response to Ankylosing Spondylitis. March 2007
3. Elyan M, Khan MA. Diagnosing Ankylosing Spondylitis. Rheum. 2006:33 (Suppl 78):12-23
4. Sieper J, Braun J. Clinician’s Manual on Ankylosing Spondylitis. London: Current Medicine Group.
5. Akkoc N, Khan MA. Overestimation of the prevalence of ankylosing spondylitis in the Berlin study: comment on the Braun article by Braun et al (letter). 2005;52:4048-9
6. Braun J. et al. Ankylosing spondylitis. Lancet 2007; 369:1379-90
7. Braun J. et al. International ASAS consensus statement for the use of anti-tumour necrosis factor agents in patients with ankylosing spondylitis. Ann Rheum Dis. 2003;62:817–824
